1-nji Maksat: Garyplygy aradan aýyrmak

Garyplygy ähli görnüşlerde ýok etmek adamzadyň öňünde durýan iň uly kynçylyklaryň biri bolmagynda galýar. 1990-njy we 2015-nji ýyllar aralygynda aşa garyplykda ýaşaýanlaryň sany ýarymdan gowrak azalsa-da, gaty köp adam henizem adamzadyň iň esasy zerurlyklary üçin göreşýär.

2015-nji ýyla çenli takmynan 736 million adam günde 1,90 ABŞ dollaryndan az ýaşaýardy; köpüsinde iýmit, arassa agyz suwy we arassaçylyk ýetmezçiligi bar. Hytaý we Hindistan ýaly ýurtlarda çalt ösüş millionlarça adamy garyplykdan çykardy, ýöne öňegidişlik deň däldi. Aýallaryň erkeklere garanyňda garyp bolmagy ähtimal, sebäbi az aýlykly iş, bilim we az emlägi bar.

Ösüş aşa garyplykda ýaşaýanlaryň 80 göterimini düzýän Günorta Aziýa we Saharanyň günortasyndaky Afrika ýaly beýleki sebitlerde-de çäklendirildi. Howanyň üýtgemegi, konflikt we azyk howpsuzlygy sebäpli ýüze çykan täze howplar adamlary garyplykdan çykarmak üçin has köp iş edilmelidigini aňladýar.

DÖM-ler, başlanan zatlarymyzy gutarmak we 2030-njy ýyla çenli ähli görnüşlerde we ölçeglerde garyplygy ýok etmek üçin batyrgaý ygrarlylyk. Bu iň ejiz adamlary nyşana almagy, esasy çeşmeleri we hyzmatlary köpeltmegi, konflikt we howa bilen baglanyşykly betbagtçylyklardan ejir çeken jemgyýetleri goldamagy öz içine alýar.

Faktlar we sanlar

736 million

736 million adam henizem aşa garyplykda ýaşaýarlar.

10%

Dünýä ilatynyň 10 göterimi aşa garyplykda ýaşaýarlar, 1990-njy ýylda bu san 36 göterimdi.

1.3 billion

Takmynan 1.3 milliard adam köp faktorlara bagly garyplyk şertlerinde ýaşaýarlar.

50%

Garyplykda ýaşaýanlaryň ýarysy 18 ýaşdan kiçi.

10-dan 1-i

Her 10 adamdan biri aşa garyp.

80%

$ 1.90 dollardan hem az pula ýaşaýan adamlaryň 80 göterimi Günorta Aziýada we Saharanyň günorta tarapyndaky Afrikada ýaşaýarlar.

·         2030-njy ýyla çenli bütin dünýäde hemme adamlar üçin äňrybaşy garyplygy ýok etmek (häzirki wagtda  äňrybaşy garyplyk bir günde 1.25 ABŞ az bolan mukdara bilen kesgitlenilýär).

·         2030-njy ýyla çenli ähli ýaşly erkekleriň, aýallaryň we çagalaryňiň milli kesgitlemelere laýyklykda  garyplygyň ähli görnüşlerinde ýaşaýanlaryň paýyny iň bolman ýarysyny azaltmak.

·         Milli derejede hemmeleriň durmuş taýdan goragy üçin degişli ulgamlary we çäreleri girizmek, şol sanda  iň az derejeleri gurnamak we 2030-njy ýyla çenli ilatyň garyp we gowşak goralýan gatlaklarynyň arasynda olary düýpli geçirmek.

·         2030-njy ýyla çenli ähli erkek adamlaryň we aýallaryň, has-da gurpsuz we gowşak goralýan adamlaryň ykdysady serişdelere, şeýle-hem esasy hyzmatlara, ýer we eýeçiligiň başga görnüşlerine, miras geçýän emläge, tebigy baýlyklaea, degişli täze tehnologiýalara we maliýe hyzmatlara, şol sanda mikromaliýeleşdirmege deň hukuklarynyň bolmagyny üpjünetmeli.

·         2030-njy ýyla çenli gurpsuz we gowşak goralýan adamlaryň ýaşaýşa durnuklylygyny ýokarlandyrmaly, olaryň klimatyň üýtgemegi bilen bagly adatdan daşary ýagdaýlaryň we başga ykdysady, ýaşaýyş we ekologiki sarsgynlar we betbagtçylyklar öňünde goragsyzlygyny peseltmeli. 

·         Dürli çeşmelerden esasy serişdeleriň gönükdirilmegini üpjün etmeli, şol sanda ösdürmek maksady bilen hyzmatdaşlygy işjeňleşdirmegiň  esasynda, ösýän ýurtlara , has-da pes ösýän ýurtlara, garyplygyň ähli görnüşlerinin ýoldan aýyrmak boýunça ýörelgeleri we maksatnamalary amala aşyrmak üçin ýetetrlikli we öňünden kesgitlenen serişdeleri üpjün etmeli.  

·         Öz içine garyplygyň we jyns bilen bagly soraglary alýan, garyplygy ýoldan aýyrmak üçin niýetlenen çäreleriň tiz maýa goýumlaryna ýardam berjek milli, sebitleýin we halkara derejesinde ygtybarly strategiki mehanizmleri döretmek. 

 

SDG 1SDG 2SDG 3SDG 4SDG 5SDG 6SDG 7SDG 8SDG 9SDG 10SDG 11SDG 12SDG 13SDG 14SDG 15SDG 16SDG 17
Alnyp barylýan işlerde maksatlar
SDG 1 SDG 8 SDG 13 SDG 15

BABADAG BAL ARYLAR BILEN ÜPJÜN EDÝÄN BOLSA AZERBAÝJANYŇ KAWKAZ DAGLARYNDA TELEKEÇILIK IŞI BAR DIÝMEKDIR

Oktaý şäher häkimliginde işlemek üçin şähere gidende, ol özüniň doglan ýeri, Azerbaýjanyň Kawkaz daglaryndaky uzakdaky Burowdal obasyny örän küýsäpdi.…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 8 SDG 11 SDG 16

MESELELI SERHETLER: IKITARAPLAÝYN ATYŞYGYŇ ARASYNDA GALAN ERMENISTANYŇ SERHETDÄKI ILAT TOPARLARY TÄZE ÝAŞAÝYŞ ŞERTLERINE UÝGUNLAŞMALY BOLÝARLAR.

Öňler, ajaýyp tokaýly daglary sebäpli bu ýer “Ermenistanyň kiçi Şweýsariýasy” ady bilen tanalýardy. Emma häzirki döwürde ýagdaýlar öňkisi ýaly däl.

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 4 SDG 5 SDG 8 SDG 16 SDG 17

Durmuş işi boýunça hünärmenler hünär okuwlaryny tamamlap, iki aýlyk tejribelige başladylar

Türkmenistanyň Zähmet we ilaty durmuş taýdan goramak ministrliginiň işe kabul eden 45 durmuş işi boýunça hünärmeni bir hepdelik hünär okuwyny…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 4 SDG 8 SDG 10 SDG 16 SDG 17

Durmuş işi boýunça hünärmen – täze hünäri öwrenmegiň ýolunda

Mähri Rejepowa ýerli banklaryň birinde işlän döwründe onuň jogapkärçilikleriniň biri hem bank bilen bagly işlerinde kynçylyk çekýän adamlara kömek…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 10

BMGÖM ýaşlaryň taslamasyna nähili goldaw berýär

BMGÖM “Merkezi Aziýada zorlukly ekstremizmiň öňüni almak üçin jemgyýetiň durnuklylygyny we sebitleýin hyzmatdaşlygy pugtalandyrmak” taslamany durmuşa…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 10

Öz ýoluňy tap. Üstünlikli iş hekaýasy.

Birleşen Milletler Guramasynyň Ösüş Maksatnamasy (BMGÖM), Ýaponiýanyň hökümeti tarapyndan maliýeleşdirilýän “Merkezi Aziýada zorlukly ekstremizmiň…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 10

“Biz söwda etmeýäris, halka hyzmat edýäris” - ýaş telekeçiler global pandemiýa döwründe özbaşdak işlemek çäklerini giňeldýärler

25 ýaşyndaky Aman hemişe işe başlamagy arzuw edipdi, ýöne köp şübheler we ikirjiňlenmeler ýigidiň öňe ädim ätmegine päsgel berdi.

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 10

Çökgünlik ýüze çykanda mobilizlemek: BMGÖM we hyzmatdaşlar Türkmenistanda global pandemiýa ýagdaýynyň täsirine sezewar bolanlara goldaw berýärler

BMGÖM-iň Türkmenistan boýunça ýurt bölümi häzirki ýagdaýda iň mätäçleri kesgitlemek üçin “Ýeňme” jemgyýetçilik guramasy bilen hyzmatdaşlyk etdi. “Tiz…

Giňişleýin maglumat ›

SDG 1 SDG 17

BMGÖM we hyzmatdaşlary global pandemiýanyň netijeleri babatda durmuş taýdan ynjyk bolan maşgalalara goldaw berýär

Azyk önümleri bolan 2500 posulýar we 1250 sany gigienik toplumlar Aşgabat şäherindäki we Ahal welaýatyndaky global pandemiýanyň netijeleri babatda…

Giňişleýin maglumat ›

UNDP BMGÖM dünýäde

Siz... UNDP Türkmenistan 
...üstine gitmek UNDP Global

A

Afganistan Albaniýa Alžir Angola Argentina Armeniýa Azerbeýjan

B

Bahreýn Bangladeş Barbados Belarussiýa Beliz Benin Boliwiýa Bosniýa we Gersegowina Botswana Braziliýa Burkina Faso Burundi Butan

Ç

Çad Respublikasy Çili

D

Demirgazyk Makedoniýa Dominikan Respublikasy

E

Efiopiýa Ekwador Ekwatorial Gwineýa El Salwador Eritreýa Eswatini Eyran

F

Filippinler

G

Gabon Gaiti Gambiýa Gana Gazagystan Gonduras Gruziýa Günorta Afrika Günorta Sudan Guýana Gwatemala Gwineýa Gwineýa-Bisau Gyrgyzstan

H

Hindistan Hytaý Halk Respublikasy

I

Indoneziýa Iordaniýa

J

Jibuti

K

Kabo Werde Kamboja Kamerun Keniýa Kipr Kolumbiýa Komorlar adalar Kongo Demokratik Respublikasy Kongo Respublikasy Koreýa Halk Demokratik Respublikasy Kosowo Kosta Rika Kot d'Iwuar Kuba Kuweýt

L

Laos Demokratik Respublikasy Lesoto Liberiýa Libiýa Liwan

M

Madagaskar Malawi Malaýziýa Maldiwler Mali Marokko Mawritaniýa Mawritis we Seýşel adalary Meksika Merkezi Afrika Respublikasy Moldowa Mongoliýa Montenegro Mozambik Müsür Mýanma

N

Namibiýa Nepal Niger Nigeriýa Nikaragua

O

Okeaniýanyň edarasy

Ö

Özbegistan

P

Pakistan Palestinanyň halkyna kömek maksatnamasy Panama Papua Täze Gwineýa Paragwaý Peru

R

Ruanda

S

Samoa (Köp ýurtly edara) San Tomé we Prinsipi Saud Arabystany Senegal Serbiýa Siriýa Somali

Ş

Şri-Lanka

S

Sudan Surinam Sýerra Leone

T

Täjigistan Tanzaniýa Taýland Timor-Leste Togo Trinidad we Tobago Tunis Türkiýe Türkmenistan

U

Uganda Ukraina Urugwaý

W

Wenesuela Wýetnam

Ý

Ýamaýka Ýemen

Y

Yrak

Z

Zambiýa Zimbabwe